Onsen là thuật ngữ chỉ những nguồn nước hoặc khí từ lòng đất được coi là suối nước nóng theo điều kiện pháp luật. Nó không đơn giản chỉ là “nơi có nước nóng”, mà được định nghĩa dựa trên nhiệt độ và thành phần khoáng chất. Ở Nhật Bản, onsen được ưa chuộng rộng rãi như một phần của du lịch, nghỉ dưỡng và văn hóa địa phương, mang đến trải nghiệm khác với bồn tắm thông thường.

Bài viết này sẽ hệ thống hóa định nghĩa onsen, khác biệt với bồn tắm thông thường, lý do onsen phổ biến ở Nhật, và những phép lịch cơ bản mà người mới nên biết.

Định nghĩa onsen

Ở Nhật Bản, Luật Onsen (温泉法) quy định các điều kiện để một nguồn nước được gọi là onsen. Về cơ bản, nước nóng hoặc nước khoáng phun từ lòng đất nếu đạt một mức nhiệt nhất định hoặc có thành phần khoáng chất theo quy định sẽ được công nhận là onsen.

Do đó, onsen không nhất thiết phải nóng; có những onsen mát lạnh. Ngoài ra, dù nước trong suốt thì vẫn có thể được công nhận là onsen nếu thành phần phù hợp.

Khác biệt với bồn tắm thông thường

Bồn tắm thông thường thường sử dụng nước máy được đun nóng. Trong khi đó, onsen bắt nguồn từ nước phun lên tự nhiên dưới lòng đất, có đặc trưng về thành phần và nhiệt độ.

Tuy nhiên, tại các cơ sở mà khách du lịch sử dụng, vẫn có thể thực hiện thêm việc pha loãng nước, gia nhiệt, hoặc tuần hoàn lọc. Nói cách khác, không phải onsen lúc nào cũng giữ nguyên trạng thái tự nhiên. Xem ghi chú của cơ sở sẽ giúp biết rõ cách sử dụng.

Điều gì khiến onsen đặc biệt

Điểm đặc biệt của onsen không chỉ nằm ở nước mà còn ở sự khác biệt về chất lượng nước, khung cảnh ngoài trời của rotenburo (bồn tắm ngoài trời), không khí của thị trấn suối nước nóng, trải nghiệm lưu trú tại ryokan và văn hóa tắm rửa ở từng vùng.

Ví dụ, onsen có mùi lưu huỳnh nồng, onsen có cảm giác mượt trên da, hoặc onsen khiến cơ thể ấm lâu sau khi lên bờ; mặc dù đều gọi chung là onsen, ấn tượng có thể rất khác nhau. Việc thưởng thức những khác biệt này chính là thú vị của văn hóa onsen ở Nhật.

Tại sao Nhật Bản có nhiều onsen

Nhật Bản là một đất nước có hoạt động núi lửa và địa hình tạo điều kiện cho nhiều nguồn suối nước nóng. Các điểm onsen rải rác khắp nơi, từ vùng núi, ven biển đến vùng ngoại ô thành phố, mỗi nơi có bầu không khí riêng.

Không chỉ vì đất đai có nhiều nguồn suối, mà còn vì văn hóa ryokan và hệ thống nhà tắm công cộng (sento) phát triển, nên onsen đã trở thành một phần văn hóa hơn là chỉ hành vi tắm rửa. Với du khách, onsen gắn với đời sống và du lịch chứ không chỉ là yếu tố địa chất.

Sự khác nhau giữa onsen và sento

Onsen là thuật ngữ chỉ tính chất của nước, còn sento chỉ loại hình cơ sở tắm. Vì vậy có sento dùng nước suối tự nhiên, và cũng có sento không phải onsen.

Điểm gây nhầm lẫn cho người mới là “có phải onsen hay không” và “đó là sento hay ryokan” là hai khía cạnh khác nhau. Ở thành phố có những sento onsen tiện lợi để trải nghiệm onsen gần nơi ở.

Xả trực tiếp từ nguồn là gì

Khi tìm hiểu onsen, bạn thường thấy thuật ngữ “xả trực tiếp từ nguồn” (nguồn chảy trực tiếp). Thông thường đây chỉ cách sử dụng nước onsen chảy vào bể và tràn ra, phần tràn sẽ được thải ra, tức là không tuần hoàn qua hệ thống lọc.

Tuy nhiên, không thể khẳng định xả trực tiếp luôn tốt hơn và tuần hoàn luôn kém hơn. Lượng nước, quản lý vệ sinh, quy mô bể và điều kiện từng cơ sở đều khác nhau, nên hãy xem ghi chú và cân nhắc yếu tố bạn ưu tiên.

Cách thưởng thức onsen

Cách thưởng thức onsen rất đa dạng. Có người thích ngắm cảnh khi ngâm ở rotenburo, có người thích đi dạo quanh thị trấn onsen, có người trọng trải nghiệm lưu trú tại ryokan và ẩm thực, hoặc so sánh nhiều loại nguồn nước khác nhau.

Nếu là lần đầu, thay vì cố gắng tìm hiểu quá nhiều thông tin, hãy xác định bạn muốn trải nghiệm gì để dễ chọn hơn. Ưu tiên theo phong cảnh, theo chất nước, theo khám phá thị trấn hay tìm sự yên tĩnh sẽ giúp chuyến đi ít rủi ro.

Phép lịch cơ bản

Ở onsen thường có một số phép lịch cơ bản như: tắm rửa sạch trước khi vào bồn, không để khăn chạm vào nước, nếu tóc dài thì buộc gọn, không làm ướt quá nhiều khu vực thay đồ. Những quy tắc này thường áp dụng chung bất kể mức độ trang trọng của cơ sở.

Ngoài ra, tránh ngâm lâu sau khi uống rượu hoặc khi đang cảm thấy không khỏe. Onsen là nơi để tận hưởng khoái cảm, không phải nơi để cố gắng quá sức.

Kết luận

Onsen là nước hoặc khí phun từ lòng đất đáp ứng điều kiện pháp lý, và ở Nhật Bản nó gắn chặt với văn hóa tắm và trải nghiệm du lịch. Khác biệt với bồn tắm thông thường không chỉ nằm ở nguồn gốc tự nhiên của nước mà còn nằm ở chất nước, khung cảnh, thị trấn onsen và văn hóa lưu trú.

Với người mới, điều quan trọng không phải thuộc lòng chính xác định nghĩa mà là đọc kỹ thông tin của cơ sở, tuân thủ phép lịch cơ bản và tìm onsen phù hợp với bản thân. Từ đó bạn sẽ dễ dàng hiểu hơn về văn hóa onsen của Nhật Bản.