Sauna có một số nghiên cứu liên quan tới sức khỏe nhưng không phải mọi tác dụng đều được chứng minh mạnh mẽ. Những điểm dễ thấy hơn là thay đổi lưu lượng máu do cơ thể nóng lên, hiệu quả thư giãn và cảm giác ngủ được cải thiện ở một số người, cùng với một vài nghiên cứu quan sát cho thấy người dùng thường xuyên có các chỉ số sức khỏe tốt hơn.

Bài viết này chia các nội dung thường nói về tác dụng sức khỏe của sauna thành những phần có cơ sở tương đối, những hiểu lầm hay bị hiểu sai và các lưu ý khi sử dụng.

Kết luận

Sauna, khi dùng đúng cách, có thể giúp thư giãn, đổi không khí và nhiều người thấy chất lượng giấc ngủ được cải thiện. Có nghiên cứu cho thấy sự liên quan tích cực giữa việc sử dụng thường xuyên và sức khỏe tim mạch.

Tuy nhiên không nên khẳng định mạnh rằng sauna tự nó có thể phòng bệnh, giải độc toàn diện hoặc giảm mỡ đáng kể. Phần lớn nghiên cứu là quan sát, nên khó khẳng định quan hệ nhân quả một cách đơn giản.

Những gì xảy ra với cơ thể

Trong sauna, nhiệt độ cơ thể tăng lên, nhịp tim và lượng mồ hôi tăng. Điều này tạo ra thay đổi lưu lượng máu và cảm giác ấm, nhiều người thấy cơ thể nhẹ nhàng sau khi tắm.

Ngoài ra, việc nghỉ ngơi sau đó thường khiến nhiều người cảm thấy bớt căng thẳng. Đây là trung tâm của cảm giác dễ chịu khi vào sauna, và các câu chuyện về lợi ích sức khỏe cũng thường phát sinh từ trải nghiệm này.

Những chủ đề được nghiên cứu tương đối nhiều

Các khía cạnh được nghiên cứu nhiều gồm mối liên hệ với hệ tim mạch, giấc ngủ và cải thiện tâm trạng. Có báo cáo cho thấy người dùng sauna đều đặn có xu hướng có các chỉ số sức khỏe tốt hơn, nhưng có thể do họ vốn có thói quen sống lành mạnh hơn, vì vậy khi giải thích cần thận trọng.

Về giấc ngủ, một số người dễ ngủ hơn hoặc cảm thấy ngủ ngon hơn. Tuy nhiên, có khác biệt cá nhân; nếu nhiệt độ hoặc thời gian không phù hợp, việc vào sauna có thể khiến mệt thay vì khỏe.

Cải thiện tâm trạng và giảm căng thẳng

Nhiều người thấy tinh thần thay đổi khi vào sauna. Việc tập trung trong môi trường nóng trong thời gian ngắn rồi nghỉ ngơi tạo điều kiện để tách khỏi áp lực hàng ngày.

Tuy nhiên đây không phải liệu pháp điều trị rối loạn tâm thần. Sauna có thể giúp thay đổi tâm trạng tạm thời, nhưng nếu lo âu hoặc trầm cảm nặng thì cần tách biệt với các hỗ trợ y tế chuyên môn.

Những hiểu lầm phổ biến

Giải độc

Người ta thường nói mồ hôi do sauna sẽ đào thải hết chất độc trong cơ thể, nhưng cách diễn đạt này thường quá mức. Mồ hôi là phản ứng tự nhiên, nhưng không nên xem việc giải độc là tác dụng chính của sauna.

Giảm cân

Giảm cân ngay sau sauna chủ yếu do thay đổi nước trong cơ thể, không phải do mất mỡ đáng kể. Nếu mục tiêu là giảm cân, không nên đặt kỳ vọng quá cao vào sauna một mình.

Phép màu cho mọi bệnh

Sauna có thể hữu ích với những người hợp, nhưng không phải ai cũng nhận được lợi ích giống nhau. Tuỳ cơ địa, tuổi tác và bệnh lý nền mà sự phù hợp thay đổi.

Tần suất và thời lượng hợp lý

Người mới nên bắt đầu với thời gian ngắn, nghỉ khi thấy đủ. Mỗi lần ở trong sauna nên giữ ở mức vừa sức, uống đủ nước và xen kẽ thời gian nghỉ để phục hồi.

Về tần suất, không bắt buộc phải hàng ngày. Có người dùng vài lần mỗi tuần, nhưng điều thực tế hơn là tìm mức độ không để lại mệt mỏi kéo dài.

Ai cần thận trọng

Người có vấn đề về tim hoặc huyết áp, đang sốt, vừa uống rượu, mất nước, hoặc đang mang thai theo chỉ định của bác sĩ nên thận trọng. Vào sauna có thể gây ảnh hưởng nặng nếu tình trạng sức khỏe kém.

Ngoài ra, chu trình bao gồm bể nước lạnh hoặc tắm ngoài trời không bắt buộc. Nếu không thích những bước đó, không nên ép buộc vì có thể gây hại.

Tổng kết

Có bằng chứng tích cực về sauna trong việc thư giãn, đổi không khí, cải thiện cảm nhận về giấc ngủ và một số mối liên quan tốt với sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên nhiều tuyên bố về phòng bệnh, giải độc hay giảm mỡ vẫn chưa đến mức khẳng định chắc chắn.

Khi dùng với mục đích sức khỏe, nguyên tắc là thời gian ngắn, bù đủ nước và không quá ép bản thân. Sauna không phải thuốc chữa mọi bệnh, nhưng nếu hợp thì có thể trở thành thói quen có ích trong cuộc sống.